Ren na wiele sposobów

ren

W ramach międzynarodowego projektu ProMine spółce KGHM Ecoren udało się zbadać i ustalić, że nadstopy renu z kobaltem, renu z niklem oraz sferyczny sproszkowany Ren charakteryzują się bardzo dobrymi właściwościami, szczególnie przydatnymi w przemyśle lotniczym i kosmonautycznym.

Projekt ProMine nadzorowana przez Komisję Europejską, wystartował w maju 2009 r.  Inicjatywa miała na celu wdrażanie do przemysłu nowatorskich rozwiązań oraz produktów bazujących na surowcach mineralnych. Cel programu był prosty: Europa musi zwiększyć wydajność łańcucha produkcyjnego metali i minerałów. Musi wprowadzać na rynek wyższej jakości produkty, a więc wdrażać do przemysłu innowacyjne, naukowe rozwiązania.

– Jako tło, warto wziąć pod uwagę, iż obecnie Europa konsumuje 30 % światowej produkcji metali, co ma miejsce w sytuacji wzrastających gwałtownie kosztów pozyskania minerałów i rud. ProMine jako inicjatywa ma na celu znacząco obniżyć zależność Europy od importu w tym sektorze, poprzez zwiększenie uzysku – mówi prof. Gabor Gaál, odpowiedzialny za koordynację Projektu.

W obecnych czasach kryzysu ekonomicznego, cieszy fakt, kiedy mimo zapaści, przemysł patrzy w przyszłość w sposób „pewny”, poszukując pozytywnej odpowiedzi na obecną sytuację na rynku. W ten sposób właśnie postępuje sektor górniczy w Europie, czego przykładem jest znaczący projekt współfinansowany ze środków Wspólnoty w ramach 7-go Programu Ramowego o akronimie ProMine i pełnej nazwie „Produkty z nanocząstek z nowych złóż mineralnych w Europie”. Projekt jest uważany za przełomowy w badaniach i podjętej inicjatywie, dzięki czemu ma szansę wnieść ożywienie do przemysłu, wspierając tym samym nowy trend rozwoju w całej Unii. Zasadniczym celem Projektu było rozwijanie produktów z nanocząstek z szeroko pojętych nowych zasobów surowców mineralnych w Europie. Koordynację Projektu powierzono Służbie Geologicznej w Finlandii (GTK), przy czym sama inicjatywa skupiała 27 partnerów z Europy, z takich krajów jak Finlandia, Francja, Niemcy, Szwecja, Polska Grecja, Wielka Brytania, Holandia, Hiszpania, Portugalia oraz Malta, zrzeszonych w specjalnie do tego celu utworzonym konsorcjum.

Działając w kierunku zmniejszenia szkodliwego oddziaływania na środowisko, Projekt miał na celu wypracowanie nowych metod wydobycia surowców, w połączeniu z redukcją ilości wytwarzanych odpadów z przeróbki o 10 – 20 %. Głównym jego założeniem była likwidacja problemu odpadów – przewiduje się, że będą wykorzystywane jako surowce mineralne, natomiast opracowane nowe procesy będą w założeniach bezodpadowe. Ma to zrewolucjonizować przemysł, ukierunkowując działania związane z obecnymi problemami w tej dziedzinie w XXI w., tj. odnośnie kończącej się bazy surowcowej i dobrej praktyki.

Zgodnie z założeniami, celem Projektu, poza wspieraniem sektora miejsc pracy, było zaangażowanie lokalnych społeczności do szerokiej konsultacji zadań jakie stawia sobie ProMine. Przez cały okres trwania Projektu brane były pod uwagę poglądy reprezentowane przez społeczności, odzwierciedlając zobowiązania powzięte w Projekcie, iż pozyskane fundusze będą wykorzystane do uzyskania zarówno korzyści ekonomicznych jak i społecznych.

 

 

W pracach konsorcjum uczestniczyła spółka KGHM Ecoren. Przez trzy lata specjaliści Ecorenu wraz z naukowcami z Instytutu Metali Nieżelaznych prowadzili badania nad wysokowartościowymi produktami z udziałem renu.

Ren jest swoistym, fizycznym urzeczywistnieniem unobtainium, metalu wymyślonego przez inżynierów-miłośników SF jeszcze w latach 50., ekstremalnie rzadkiego i posiadającego niezwykłe właściwości. Hipotetycznie istniejący materiał miał być rozwiązaniem każdego problemu konstrukcyjnego. Unobtainium doczekał się sławy, stając się drugoplanowym bohaterem kinowego hitu „Avatar”. Porównanie renu do cennego surowca z filmowej Pandory nie jest pozbawione podstaw. Zalety renu docenił już przemysł lotniczy, kosmiczny, petrochemiczny. Domieszka renu w stopach, z których wytwarza się łopaty turbin silników odrzutowych, podnosi ich twardość i odporność na wysokie temperatury. Ma bardzo wysoką temperaturę topnienia – 3180 stopni Celsjusza, wrze w temperaturze ponad 5600 stopni. Po wolframie to drugi najtrudniej topliwy metal. Posiada także bardzo wysoką gęstość. Metr sześcienny Renu waży tyle co mały czołg: 21 tys. kg! Użyty do katalizatorów w instalacjach petrochemicznych pozwala produkować paliwa spełniające coraz wyższe normy ekologiczne.

Jednym z założeń projektu ProMine była produkcja nadstopów renu z kobaltem, renu z niklem oraz produkcja sferycznego sproszkowanego renu. W IMN powstały dwie pilotażowe instalacje, każda o wydajności od 20 do 50 kg rocznie. Etap badawczy (badania w skali laboratoryjnej) zakończył się z sukcesem w październiku 2011 roku. Okazało się, że otrzymane produkty charakteryzują się bardzo dobrymi właściwościami. W porównaniu do obecnie produkowanych nadstopów otrzymane produkty posiadają niższą zawartość zanieczyszczeń oraz większą homogeniczność. A sferyczny proszek renowy w porównaniu do renu metalicznego charakteryzuje się mniejszą porowatością, wyższą gęstością, trwałością i czystością. Wszystkie nowe produkty mogą znaleźć zastosowanie w przemyśle lotniczym i kosmonautycznym.

– Podczas ostatniego spotkania naszej grupy zadecydowano o kontynuowaniu prac i wdrożeniu technologii, a także o przekazaniu pilotażowych próbek tych produktów potencjalnym odbiorcom do testów – mówi Wojciech Satora, kierownik projektu ProMine w KGHM Ecoren. Wierzymy, że odzew będzie pozytywny i będziemy mogli rozpocząć rozmowy na temat dystrybucji produktów. Nie są one obecnie dostępne komercyjnie.

KGHM Ecoren chce zainteresować nowymi produktami renowymi dotychczasowych kontrahentów  oraz nowych partnerów, szczególnie ze Stanów Zjednoczonych, Kanady, Wielkiej Brytanii czy Niemiec. Firma zaprosiła też do współpracy przedstawicieli Polskiej Platformy Technologicznej Lotnictwa.

Doświadczenia badawczo-rozwojowe Ecorenu mogą być przydatne zwłaszcza w związku z rozpoczęciem programu sektorowego InnoLot. Jest on rezultatem porozumienia podpisanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz przedstawicieli PPTL, które zobowiązuje NCBR do zainwestowania 300 mln złotych w badania naukowe i prace rozwojowe, a także w transfer ich wyników do przemysłu lotniczego. Kwota ta stanowi 60 proc. całego budżetu przedsięwzięcia (wycenionego na 500 mln złotych), pozostała suma to wkład własny członków Platformy. Program InnoLot realizowany będzie w latach 2013-2017.

– Ten program jest wielką szansą dla polskiego przemysłu lotniczego na rozwój i skuteczne konkurowanie ze światową czołówką, a dla nas na uczestniczenie w badaniach o kluczowym znaczeniu – podkreśla prezes KGHM Ecoren Janusz Adamczyk. – To ważna inicjatywa, ponieważ wyniki badań mają znaleźć praktyczne zastosowanie w przemyśle. jac

admin

Komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *